AURKEZPENA
Donizettiren erreginen arteko duelu historikoa, Maria Stuarda, hirugarren aldiz antzeztuko da ABAO Bilbao Operan, otsailean Bilbora itzulita. Bergamoko konpositorearen erreginei buruzko trilogiako obra zirraragarri hau, musika- eta antzerki-une bikainak dituena, aukera bikaina da aparteko obra honetaz gozatzeko.
Tragedia lirikoa, bi erreginaren arteko lehia historiko dramatikoa sakonki jorratzen duena: bata Maria Stuarda da, katolikoa eta Eskoziako erregina; bestea, Elisabetta I.a, protestantea eta Ingalaterrako erregina. Lehena espetxean dago, bigarrenak hala aginduta. Haien artean, gizon batek leialtasuna eta maitasuna orekatzen ditu. "Sasiko zital halakoa!" oihua izango da Maria, saldukeriaz salatua, urkamendira eramango duen irain sutsua.
Aparteko ahotsak nabarmentzeko opera ezin hobea izanik, errepertorio-mota honetan oso entzutetsuak diren abeslariak erakartzen ditu, hala nola Yolanda Auyanet sopranoa, 2024ko Musika Sari Nazionala emakumezko abeslari onenari, Maria Stuarda jasankorra antzeztuko duena, unibertso donizettiarreko pertsonaiarik konplexuenetakoa, abeslari gutxi batzuek bete ditzaketen ahots-eskakizunak dituena. Maria Barakova mezzosopranoa Elisabetta gupidagabea izango da, eta Filip Filipović tenorra, berriz, Leicester maitemindua. Hirurek debutatuko dute ABAOren denboraldietan.
Iván López-Reynoso zuzendari mexikarra arduratuko da musika-zuzendaritzaz, Euskadiko Orkestraren buru, kolore-aberastasun eta konplexutasun handiko orkestrazioa duen partitura bideratzeko.
ABAO Bilbao Operaren eta Oviedoko Operaren koprodukzioa, Emilio Lópezena, Bilboko eszenan debuta egingo duenarena, nazioarteko primizia da. Zuzendariak harridura eragingo du proposamen ezin ederrago honekin, non elementu klasikoak eta modernoak maisutasunez nahasten diren, jantzi dotoreekin eta argi-joko ikusgarriarekin girotuta.
FITXA ARTISTIKOA
ANTZEZLEAK
- María Stuarda
- Elisabetta
- Leicester
- Giorgio Talbot
- Anna Kennedy
- Lord Guglielmo Cecil
TALDE ARTISTIKOA
- Escenografía
- Dirección De Escena
- Director Del Coro
- Director Musical
- Vestuario
- Orquesta
MULTIMEDIA
AUDIO
Youtube
SINOPSIA
I. ekitaldia
Westminsterreko Jauregia.
Txapelketa bat antolatu da Frantziako enbaxadorearen ohorez, zeina Elisabettarekin Frantziako erregearen ezkontza-proposamena negoziatzen ari den. Erregina onartzekotan dago, bere mendekoekiko duen betebehartzat jotzen duelako, baina aldi berean, inork jakin gabe, Leicesterrekin maiteminduta dago. Hain zuzen ere, hura gortean ez egoteak atentzioa ematen du. Talbot, errege-espetxeko arduraduna, Mariaren alde egiten saiatzen ari da Elisabettaren aurrean, Eskoziatik ihes egin zuenetik Fotheringayko gazteluan espetxeratuta baitute. Erreginak, alde batetik, errukia dio Mariari, baina, beste alde batetik, kezkatuta dago, beharbada bere aurka konspiratzen ari delako. Cecilek errukiak dakartzan arriskuez ohartaraziko du.
Leicester datorrenean, eraztun bat emango dio Frantziako enbaxadoreari eraman diezaion, ezkontza-eskaintza onartu duela erakusteko, baina agindua bost axola zaiola dirudiela ikustean sutan jarriko da. Bakarrik daudenean, Talbotek Mariaren erretratu bat eta haren gutun bat emango dizkio Leicesterri, eta hark maite duen emakumea nola edo hala askatzea erabakiko du. Elisabettari emango dio eskutitza, non Mariak berarekin biltzeko erregutzen dion, eta eskaera onartzeko eskatuko dio, horretarako aitzakia Fotheringay inguruan ehizaldi bat izan daitekeela adierazita. Elisabettak, bere etsaia zein sutsuki defendatzen duen ikusteaz batera, Mariak Ingalaterrako tronua bereganatzeko egindako ahaleginak gogoratuko ditu, eta Leicester, zuhurgabeki, Mariaren xarmak goraipatzen hasten denean, erregina poz-pozik jarriko da duintasuna erabat galdu duela egiaztatuta.
II. ekitaldia
Fotheringayko gazteluko lurrak.
Anna ondoan duela, Maria pasieran dabil parkean, bere askatasun mugatuaz gozatzen, baina baita gaztaroan Frantzian eman zituen egun zoriontsuak tristuraz oroitzen ere. Errege-ehizaldiaren hotsak, gero eta gertuago entzuten denak, ikaratu egingo du eta Elisabettari bilera bat eskatu izanaz damutuko da; hala ere, Leicesterrek eta haren hitzek babestuta, gutunak Elisabetta hunkitu duela ziurtatu baitio, inora ez joatea eta erreginari aurre egitea erabakiko du.
Elisabetta ere sentimendu kontrajarriak dituela doa hitzordura. Izan ere, batetik, uko egiten dio Cecilek Maria exekutatzeko egindako eskaerari, eta, bestetik, Leicesterren jokabide irmoak bere arerioaren mesedetan sutan jartzen du. Bi erreginak, aurrez aurre daudela, ziur baino ziurrago daude bestea arranditsu hutsa dela, baina Mariak ahalegina egin, eta makurtu egingo da errukia eskatzeko. Elisabettak, ordea, ez dio inolako gupidarik erakutsiko, eta Maria, bere senar eraila eta bere ohorearen gaineko kalumniak aipatzen dizkionean, iseka egiten hasiko zaio, Leicesterrek baretzeko ahaleginak egin arren, sasikoa eta “ematxar zital eta lizuna” dela esanez. Zeharo suminduta, Elisabettak bere heriotza-epaiaren zain egotea aholkatuko dio, baina Mariak pozarren ospatuko du bere garaipentzat jotzen duena.
III. ekitaldia
Westminsterreko Jauregia.
Guztiz iraindua sentitzen bada ere, Elisabetta zalantzan dago heriotza-epaia sinatu ala ez, Cecilek behin eta berriz esan arren bere segurtasuna eta erresumarena Mariaren heriotzaren mende daudela. Leicester agertzen denean, orduan izenpetuko du. Haren erreguek, erruki dadin, gauza bakarra lortuko dute: erreginak exekuzioa ikustera behartzea.
Mariaren gela Fotheringayn.
Mariak pozarren jarraitzen du Elisabetta umiliatu duelako, baina kezkatuta ere badago, bere haserrealdien erruz Leicester arriskuan egon daitekeelako. Cecilek heriotza-epaia eman eta apaiz baten kontsolamendua jasotzeko aukera eskainiko dio. Emakumeak uko egingo dio, baina bere bekatuen oroitzapenak zapalduta sentitzen dela aitortuko dio Talboti, zeinak jakinaraziko dion bere aitorpena entzun ahal izateko jantzi duela abitua.
Mariak aitortuko du bere senarraren, Darnleyren, erailketaren erruduna dela, eta badirudi Babingtonen konspirazioan izandako konplizitatea ere onartzen duela (bere askatasuna lortzeko ez ezik, erregina hil ostean Ingalaterrako tronuaz jabetzeko ere). Talbotek absoluzioa emango dio.
Exekuzio-ganbera ondoko gela bat.
Mariaren adiskideak ezin nahigabetuago daude haren patuagatik, eta hura, heriotza lasaitasunez onartuta, haiek kontsolatu eta suspertu nahian dabil. Kanoiak bere exekuziorako seinalea jotzen duenean, Cecilek bere azken nahiak zein diren galdetuko dio. Elisabettari barkatu, eta bai haren bai erresumaren alde otoitz egingo du. Leicester atsekabetua lasaitzen saiatuko da, bere odol errugabeak zeruaren sumina baretuko duen esperantzarekin. Orduan, irmotasunez abiatuko da heriotzarantz, bere lagunak halako patu tragikoagatik negarrez daudela.


























































