Il barbiere di Siviglia
- ekitaldia
Eszena Sevillan garatzen da. Musikari batzuk etxe bateko leihopean bildu dira egunsentia baino lehentxeago. Almaviva kondea serenata bat abesten ari zaio Rosinari, duela gutxi Madrilen ezagututako neskari, haren bihotza konkistatzeko itxaropenez. Baina, bere etorria gorabehera, ez du erantzunik jasotzen eta, egunsentian, onena alde egitea duela jabetuko da. Musikariek kondeari bere eskuzabaltasuna zalaparta handiz eskertu, eta joan egingo dira, hura Fiorello zerbitzari leialarekin bakarrik utzita.
Almavivak Rosina noiz ikusiko zain jarraitzen duela, kanta-marmar alai baten soinuak arrotz bat hurbiltzen ari dela ohartaraziko dio. Betiko zuhurtziaz, ezkutatu egingo da, eta laster Figaro dela ohartuko da, bere aspaldiko laguna eta ogibidez bizargina, Sevillan bizitzen urteak daramatzana. Kondearen asmoak entzun ondoren, Figarok lagunduko diola diotso, askotan egin izan duen bezala; zorionez, bizarginak ondo ezagutzen du Rosina, haren etxean factotum orokorra balitz bezala jokatzen baitu. Atea ireki eta Rosinaren tutorea azalduko da, Bartolo doktore zaharra, bere ikaslearekin ezkondu ahal izatea espero duena. Bartolok, atea irmotasunez itxi ostean, hitz batzuk xuxurlatuko ditu eta horrek agureak Rosina biziki maite duela susmaraziko dio kondeari.
Figarok, egoera bere gain hartuta, kondeari bere izena jakinarazteko eta bere maitasuna beste serenata batean adierazteko eskatuko dio. Oraingoan, arrakasta handiagoa izango du, Rosinak iradokiko baitu eskaintzen dion arreta ongi etorria dela. Figaro eta kondea berehala jarriko dira ados; lehenak Rosinaren maitasuna du xede, eta bigarrenak, aldiz, etekin ekonomikoak lortzeko itxaropena. Hala, Almavivaren aberastasunak plan bereziki burutsu eta ongi pentsatua antolatzera eramango du Figaro. Arratsaldean, armadako erregimentu bat etortzekoa da eta, Rosinaren etxean ostatu hartu duen soldaduaren itxurak eginez, Almaviva bere maitearekin elkartu ahal izango da. Rosina bere miresle sekretuarekin elkartzeko prestatzen ari da. Ohar bat idatzi dio eta jasoko duela nola ziurta dezakeen pentsatzen dihardu. Figaro sartu, eta berehala diotso bere “lehengusu Lindoro” (benetan, Almaviva) berarekin, Rosinarekin, ezin maiteminduago dagoela. Bartolo beti mesfidatia etxea arrotzengandik salbu dagoela egiaztatzeko agertzen denean isilduko da. Basilio jaunak, ohiko gonbidatua, musika-maisua, iruzurgile zentzakaitza eta Bartoloren laguna bera, Almaviva kondea hirian dagoela eta baztertu beharra dutela iragarriko du, kalumnia moduko metodo zitala erabili behar badute ere.
Figarok eta Rosinak elkarrizketa osoa entzun dute. “Lindororekin” biltzeko prestakizunak eztabaidatzen ari dira. Hari bizarginak esan dio laster saiatuko dela etxean ezkutuan sartzen; ohar bat besterik ez du behar (Rosinak dagoeneko idatzi du, jakina) adorea emateko. Minutu batzuk geroago, Bartolo, gero eta jeloskorrago, itzuli dela konturatzen denean, Figarok alde egingo du. Atean danbatekoa entzun eta Almaviva sartuko da, soldadu mozkorrez mozorrotuta, ostatua eskatuz. Bartolok haren eskaera ez onartzeko erregutuko du eta kaosa sortuko da. Egoera nahasiaz baliatuta, “Lindorok” ohar bat emango dio Rosinari, baina haren tutorea konturatu eta sutsuki protestatzen hasiko da. Ikaragarrizko iskanbila polizia agertzean etengo da. Halere, guztien harridurarako, poliziak soldadua atxilotu ez eta, gainera, normaltasunez agurtuko du.
- ekitaldia
Soldaduari buruz gehiago jakin nahian, Bartolok erregimentuaren kuartel nagusira jo du, baina han ez dago haren arrastorik. Almaviva atean agertuko da, oraingoan elizgizon jantzita. Basilioren ikasle Alonso jaunaren plantak eginez, gaur berak emango diola Rosinari ohiko kantu-eskola esango du, Basilio gaixorik dagoelako. Bartoloren susmoak uxatzeko, Rosinaren oharra erakutsiko dio, ustez kasualitate hutsez eskuratu duena. Hori egiteko arrazoia da –dio– Rosinari sinestaraztea bere maitea ez dela fidela. Eskola hasi da eta, Figaroren laguntzaz (hitzordua du Bartolori bizarra mozteko eta Rosinaren logelako giltza bereganatzea lortu du), bikote gazteak askatasunez hitz egin dezake azkenean.
Dena ondo doala dirudienean, Basilio azalduko da, Bartoloren harridurarako eta Figaroren haserrerako. Alabaina, Basilio diruz betetako poltsa batekin erosi ondoren, kondeak istorio sinesgarri bat asmatu eta Basilioren presentziak Rosinak bere senargaiaren ustezko fideltasunik eza benetan sinesteko aukera arriskuan jar dezakeela konbentzituko du Bartolo. Apur bat harrituta, musika-maisua joan egingo da, baina maitaleek lasaitasun-une batez gozatu ezinik jarraituko dute. Izan ere, planak egiteko astirik izan gabe, hitzezko hanka-sartze baten ondorioz Bartolo konturatuko da Alonso jauna eta goizeko soldadua, bere etsaiaren laguntzat jotzen duena, pertsona bera direla. Beste behin, Almavivak ihes egitea beste irtenbiderik ez du.
Gaua da eta ekaitz izugarria hasi da Sevillan. Figaro eta kondea, eguraldi txarrari aurre eginda, garaiz iritsi dira beren hitzordura, baina Rosina guztiz suminduta dute zain. Bere tutorearen arabera, “Lindorok” bahitzeko eta Almaviva kondeari emateko asmoa du. Rosina, sekula ez duenez “Lindororen” nortasun bikoitzaz susmatu, minduta dago, baina gaizki-ulertua berehala argituko da eta maitaleek, Basilio eta notario bat (Bartolok bere ikaslea ezkontzeko irrikaz deitu duena) bertan daudela baliatuta, beren ezkon-kontratua idatziko dute. Une horretan, Bartolo polizia batzuekin sartuko da. Benetan zer gertatu den jakin ondoren, agureak onartu beharko du bere etsaiak garaitu egin duela, alegia, Almaviva kondeak.
Luis Gago
Editorea eta El País musika kritikaria da, eta Bonneko Beethoven-Hauseko Ganbera Musika Jaialdia zuzentzen du. Eskuarki, gaztelaniazko azpitituluak prestatzen ditu Royal Opera House, English National Opera eta Berlingo Orkestra Filarmonikoaren Digital Concert Hallerako